بر اساس جهانبيني اديان الاهي كه انسان خليفه خداوند و مركز و محور جهان هستي است و رسالت كسب معرفت و تهذيب نفس و اصلاح جامعه را بر دوش دارد و حياتش در جهان آخرت نيز ادامه دارد، بايد جسم زن و چشم مرد پوشيده گردد تا غرايز شهواني مهار و كنترل شود و استعدادهاي معنوي و عقلاني بشر در پرتو رهيافتهاي فطري و هدايتهای حياني شكوفا گردد.
گرچه انتخاب لباس و پوشاك برآيند انديشه و اراده آدمي است، ولي بر بينش و اراده انساني نيز تأثير ميگذارد و ميتواند به عنوان زمينهساز تعالي يا انحطاط فردي و اجتماعي نقش آفريني نمايد.. و بنا به گواهی متون تاریخی، در اكثر قریب به اتفاق ملتها و آیینهای جهان، حجاب در بین زنان، معمول بوده است. هرچند حجاب در طور تاریخ، فراز و نشیبهای زیادی را طی كرده و گاهی با اعمال سلیقه حاكمان، تشدید یا تخفیف یافته است، ولی هیچگاه بهطور كامل از بین نرفته است. اگر به لباس ملّی كشورهای جهان بنگریم، به خوبی حجاب و پوشش زن را در آن میبینیم..در آيين زرتشت، يهود، مسيحيت و اسلام ـ كه اين مقاله قصد دارد به بررسي آنها بپردازد ـ حجاب بر زنان امري لازم بوده است. كتابهاي مقدس مذهبي، دستورات و احكام ديني، آداب و مراسم و سيره عملي پيروان اين اديان چهارگانه، بهترين شاهد و عاليترين گواه بر اثبات اين مدعاست.
ده فرمان :فرمان 7:زنا مکن
فرمان 9: ... و بر زن همسایه ات طمع نورز
( عهد عتیق –تورات –سفر خروج 20/14-17)
زن صالحه را کیست که پیدا تواند کرد قیمت او از لعل گران تر است دل شوهر به او اعتماد دارد ......برایش تمامی روز های عمر خود خوبی خواهد کرد نه بدی .....تو (ای زن صالحه )بر جمیع ایشان برتری داری ،جمال فریبنده و زیبایی باطل است .زنی که از خداوند می ترسد ،ممدوح خواهد شد
( عهد عتیق –امثال سلیمان 31/13-10و30- 29)
در نقل ماجرای ازدواج اسحاق (پسر ابراهیم ع) با رفقه در تورات آمده است :رفقه چشمان خود را بلند کرد اسحاق را دید و از شتر فرود آمد زیرا که از خادم پرسید :این مرد کیست که در صحرا به استقبال ما می آید و خادم گفت :آقای من است .پس برقع (روبنده )خود را گرفته خود را پوشاند .
( تورات –سفر پیدایش ،باب 24/65-64 )
خاخام اوریل داودی مرجع مذهبی سابق یهودیان ایران وجوب حجاب در شریعت یهود را مستند به همین قسمت تورات می داند
......وشما را زینت ظاهری نباشد ،از بافتن موی سر ومتحلی شدن به طلاو پوشیدن لباس بلکه انسانیت قلبی در لباس غیر فساد .روح تعلیم و آرام که نزد خدا گرانبهاست زیرا بدین گونه زنان مقدسه در سابق نیز که متوکل به خدا بودند خویشتن را زینت
می کردند مانند ساره که ابراهیم را مطیع بود و او را آقا می خواند و شما دختران او شدید .
( عهد جدید –رساله بطرس رسول 3/6-2)
لیکن زن عیاش در حال حیات مرده است .......پس رای من این است که زنان جوان نکاح شوند و اولاد بزایند و کدبانو شوند و خصم را مجال مذمت ندهند زیرا که بعضی به عقب شیطان برگشتند
( عهد جدید –رساله اول پولس به تیموتایوس5/16-15و6)
حضرت عیسی (ع):شنیده اید که به اولین (ادیان گذشته )،گفته شد زنا مکن ،لیکن من به شما می گویم هر کس به زنی نظر شهوت اندازد همان دم در دل خود با او زنا کرده است
( عهد جدید –انجیل متی ،باب 5/31/27)
دین زرتشت بر سه اصل اساسی یعنی اندیشه نیک ،گفتار نیک ،کردار نیک بنیان گذاشته است .در اندرز آذرباد مهر سپند موبد موبدان آمده است مرد بدچشم را به معاونت خود قبول مکن .
ای پیامبر به همسران و دختران و بانوان بگو روپوشهای خود را برگیرند تا به عفاف و حریت شناخته شوند و مورد آزار وتعرض هوسرانان قرار نگیرند و خداوند آمرزنده و مهربان است
( قرآن کریم –سوره احزاب آیه 59)
به مومنان بگو چشم هاو فرجهای خود را از حرام بپوشانند که این برای آنان پاک تر است ........وبه مومنات نیز بگو چشمها و فرجهای خود را بپوشانند و زینت های خود را مگر آنچه آشکار است آشکار نکنند و مقنعه خود را بر رو سینه بیندازند .زینت های خود را مگر برای همسران و پدران و.......آشکار ننمایند ......و پاهای خود را آنچنان بر زمین نزنند که زینت هایشان آشکار گرددو همگی بسوی خدا باز گردید
( قرآن کریم سوره نور ،آیه 30و21)
رعایت عفت و حجاب توسط زنان انبیاءو بزرگان بنی اسرائیل در تورات کنونی و تلمود کاملامشهود است بطور یکه عدم رعایت عفت را یکی از علل نزول عذاب الهی بر بنی اسرائیل دانسته اند .رواج حجاب در میان بانوان یهودی در طول تاریخ مورد تائید همه مورخان می باشد .طیق قوانین یهود عدم رعایت عفت عمومی دارای مجازات بوده و حجاب از ضروریات زندگی زنان ،خصوصا متاهل است .
پس از رنسانس با تحولات اجتماعی اروپا و ایجاد فضای دین گریزی در غرب ،شعائر دینی از جمله سنت رعایت پوشش عفیفانه رو به ضعف نهاد و بعضی از زنان یهودی تحت تاثیر فضای اجتماعی دوران تجدد،بعضاحجاب خود را کنار گذاشته و یا مانند فرقه حسیدیم از کلاه گیس به عنوان شکلی از پوشش سر استفاده کردند .
حجاب در آیین یهود
رعایت عفت و حجاب توسط زنان انبیاءو بزرگان بنی اسرائیل در تورات کنونی و تلمود کاملامشهود است بطور یکه عدم رعایت عفت را یکی از علل نزول عذاب الهی بر بنی اسرائیل دانسته اند .رواج حجاب در میان بانوان یهودی در طول تاریخ مورد تائید همه مورخان می باشد .طیق قوانین یهود عدم رعایت عفت عمومی دارای مجازات بوده و حجاب از ضروریات زندگی زنان ،خصوصا متاهل است .
پس از رنسانس با تحولات اجتماعی اروپا و ایجاد فضای دین گریزی در غرب ،شعائر دینی از جمله سنت رعایت پوشش عفیفانه رو به ضعف نهاد و بعضی از زنان یهودی تحت تاثیر فضای اجتماعی دوران تجدد،بعضاحجاب خود را کنار گذاشته و یا مانند فرقه حسیدیم از کلاه گیس به عنوان شکلی از پوشش سر استفاده کردند .
بانوان یهودی در قرون گذشته
حجاب در آيين يهود
همه موءرخان، از حجاب سخت زنان يهودي سخن گفتهاند14. ويل دورانت ميگويد: گفتوگوي علني ميان ذكور و اِناث، حتّي بين زن و شوهر از طرف فقهاي دين ممنوع گرديده بود.... .دختران را به مدرسه نميفرستادند و در مورد آنها كسب اندكي علم را به ويژه چيز خطرناكي ميشمردند.
تصویر ملکه استر (همسر یهودی شاه ایران ، خشایار شاه ، قرن 5 ق.م )
که با نفوذ خود برای نجات هم کیشانش اقدام کرد . نفاشی مربوط به قرن 16
تدريس خصوصي براي اِناث مجاز بود.1 نپوشاندن موي سر خلافي بود كه مرتكب آن را مستوجب طلاق ميساخت.2 زندگي جنسي آنان، عليرغمِ تعدد زوجات، به طرز شايان توجّه ، منزّه از خطايا بود.
(حضرت موسی در نوزادی و مادر و خواهرش در حجاب نقاشی اصفهان تاریخ 1686-کتاب فرزندان استر )
زنان آنان، دوشيزگاني محجوب، همسراني كوشا، مادراني پُرزا و امين بودند و از آنجا كه زود وصلت ميكردند، فحشا به حدّاقل تخفيف پيدا ميكرد.3بدون ترديد مبناي حجاب در شريعت يهود، آيات تورات بود كه بر حجاب تأكيد مينمود.
(تصویر یک عروس یهودی (با پوشش سر )قرن 16م،نقاشی منتخب از موزه لوور)
كاربرد واژه «چادُر» و «برقع» كه به معناي روپوش صورت است، در آن آيات، كيفيت پوشش زنان يهودي را نشان ميدهد. تورات تشبه مرد و زن به يكديگر را نهي نموده، ميگويد:متاع مرد بر زن نباشد و مرد لباس زن را نپوشد؛ زيرا هر كه اين را كند، مكروه «يَهْوَه» خداي تو ست.4 بيحجابي سبب نزول عذاب معرفي شده است؛
(بانوی یهودی با حجاب خاص خود –نقاشی مربوط به قرن 18م )
خداوند ميگويد: از اين جهت كه دختران صهيون متكبرند و با گردن افراشته و غمزات چشم راه ميروند و به ناز ميخرامند و به پايهاي خويش خلخالها را به صدا ميآورند* بنابراين خداوند فَرْق سر دختران صهيون را كَلْ خواهد ساخت و خداوند عورت ايشان را برهنه خواهد نمود* و در آن روز، خداوند زينت خلخالها و پيشانيبندها و هلالها را دور خواهد كرد* و گوشوارها و دستبندها و روبندها را * و دستارها و زنجيرها و كمربندها و عطردانها و تعويذها را * و انگشترها و حلقههاي بيني را * و زخوت نفيسه و رداها و شالها و كيسهها را * و آينهها و كتان نازك و عمامهها و برقعها را * و واقع ميشود كه به عوض عطريّات، عفونت خواهد شد و به عوض كمربند، ريسمان و به عوض مويهاي بافته، كَلي و به عوض سينهبند، زنّار پلاس و به عوض زيبايي، سوختگي خواهد بود * مردانت به شمشير و شجاعانت در جنگ خواهند افتاد * و دروازههاي وي، ناله و ماتم خواهند كرد و او خراب شده، بر زمين خواهد نشست.
افزون بر موارد فوق، در كتاب مقدس، وجوب پوشاندن موي سر6 لزوم پرهيز از زنان فريبكار و بيگانه7، نهي از لمس و تماس8 و واژه چادر9، نقاب10و برقع11 آمده است؛ به عنوان نمونه در مورد عروس يهودا ميخوانيم: پس رخت بيوكي را از خويشتن بيرون كرده، برقعي به رو كشيده و خود را در چادري پوشيد و به دروازه عينايم كه در راه تمنه است، بنشست.12
بانوان یهودی در قرن 13هجری
در «تلمود» اصليترين كتاب فقهي كه به گفته ويلدورانت، اساس تعليم و تربيت يهود13است، نيز بر لزوم پوشاندن سر از نامحرمان، لزوم سكوت زن و پرهيز از هرگونه آرايش براي ساير مردها14، پرهيز از نگاه زن به مردان بيگانه، 15 اجتناب از نگاه مرد به زنان نامحرم16و لزوم پرهيز از هر امر تحريكآميز،17تأكيد شده است.
پرستاران یهودی سال 1918
برابر حكم سختگيرانه تلمود، اگر رفتار زن فضيحتآميز باشد، شوهر حق دارد او را بدون پرداخت مبلغ كتوبا(مهريه) طلاق دهد و زناني كه در موارد زير به رفتار و كردار آنها اشاره ميشود، ازدواجشان باطل است و مبلغ كتوبا (مهريه) به ايشان تعلّق نميگيرد؛ زني كه از اجراي قوانين ديني يهود سرپيچي ميكند و فيالمثل بدون پوشاندن سرِ خود، به ميان مردان ميرود، در كوچه و بازار پشم ميريسد و با هر مردي از روي سبك سري به گفتوگو ميپردازد. زني كه در حضور شوهر خود، به والدين او دشنام ميدهد و زن بلند صدا كه در خانه با شوهر خود به صداي بلند درباره امور زناشويي صحبت ميكند و همسايگانِ او ميشنوند كه چه ميگويد.18
یک مدرسه دخترانه یهودی
برخورد حضرت موسي(ع) با دختران شعيب كه به آنان فرمود تا پشت سر او حركت كرده، از پشت سر، او را به منزل پدرشان هدايت كنند، و نيز سيره عملي يهوديان مبني بر استفاده از چادر و برقع و روبند، تفكيك و جدا بودن محل عبادت زنان از مردان در كنيسه، ناشايسته شمردن اشعاري كه در تمجيد زيبايي زنان سروده شده است و ايراد خطابه توسط زنان از پشت پرده، بيانگر كيفيت شديد و سختگيرانه حجاب نزد يهوديان است.
زنان با روبنده سیاه یهودی و زنان با روبنده سفید مسلمان می باشند (عکسی از مطب دکتر دانیال ،قرن 13 ه)
طبق سنت یهود بانوان یهودی باید هنگام نیایش بر دیوار براق (ندبه )حجاب را رعایت نمایند
بانوان یهودی در کنیسه
بخش حجاب در آیین یهودی به اتمام رسید و ان شا الله از پست مطلب بعد حجاب در مسیحیت را برایتان شرح میدهم
یا حق
